Artykuły

Chociaż temat ten, zgłębiony został wielokrotnie, to mam wrażenie, że jest potrzeba powtarzania do skutku również tych podstawowych informacji. Czym jest hejt? Z czego wynika? Skąd się bierze? Jakie są skutki?

Według leksykonu terminów medialnych z 2024 r. hejt to: „obraźliwa bądź agresywna, zwykle nieuzasadniona, publiczna krytyka osoby lub grupy osób, najczęściej w internecie”.

Z psychologicznego punktu widzenia hejt jest jedną z metod radzenia sobie z własnymi „brakami”. Oznacza to chęć zdyskredytowania innych, która wynika z chęci usunięcia czegoś (cechy osobowości, wyglądu, działania, swojej sytuacji) na swój temat. Jest to potrzeba zmniejszenia bądź zlikwidowania napięcia powstałego w związku z wewnętrznym poczuciem niesprawiedliwości.

Nie tylko ostatnio opisywane sytuacje wśród młodych ludzi, wykluczenie innych z grupy, wyśmiewanie pewnych cech czy wręcz prześladowanie są hejtem, chociaż to jest bardzo trudne.

Wydaje się, że w „sieci” jesteśmy anonimowi, a to dodaje odwagi. Hejtem jest również krytykowanie kogoś (zwłaszcza w mediach społecznościowych), mimo że nie prosił o Twoje zdanie na ten temat.

Przykład: nie radzę sobie w pracy / nie jestem dobrze zorganizowana, więc będę np. negatywnie komentować te osoby, które osiągają sukces zawodowy.

Jest mi ciężko, ledwo radzę sobie z emocjami, więc krytykuję te znane osoby, które otwierają się mówiąc / pisząc o własnej depresji (Jej jest ciężko? To co ja mam powiedzieć???).

Nie wygrał mój kandydat na prezydenta, jest we mnie sprzeciw, z którym sobie nie radzę, więc zaatakuję zachowanie / wygląd jego dziecka (wyjątkowo okrutne).

Nie potrafię zaakceptować kilku zbędnych kilogramów u siebie, to negatywnie skomentuję te osoby, które mają nadwagę (bo przecież nie dbają o siebie) lub przeciwnie – które mają szczupłe ciało (bo na pewno zażywają coś nielegalnego lub dostały takie cechy w genach).

Ocenianie kogoś, nie znając całości sytuacji – również jest agresją. „Wejdź raz w moje buty i spróbuj przez bagno przejść” śpiewa Kuban i Mrozu w utworze „Kiedy spadnie deszcz”. Nie jesteśmy w czyichś butach, nie wiemy przez co przechodzi, ani z czym aktualnie się zmaga. Nie oceniajmy.

WAŻNE: Obiekt hejtu sam w sobie nie jest celem.  Celem hejtera jest podświadome poradzenie sobie z własną sytuacją i emocjami jej towarzyszącymi.

Skąd się bierze hejt?

Jakie są jego źródła? Pewnie nie są to wszystkie, można wymienić ich co najmniej kilka:

kompleksy kulturowe – na podstawie historii kraju, np. wszelkiego rodzaju uprzedzenia do Niemców z powodu II Wojny Światowej
doznana krzywda i związana z tym indywidualna zemsta – bezsilność odczuwana w roli ofiary, gdy nie istnieje możliwość wywarcia wpływu na zaistniałą sytuację, wyrządzenie krzywdy komuś, aby poczuł się tak samo źle (poczucie sprawiedliwości)
zazdrość, która może mieć aspekt pozytywny (gdy motywuje do zmiany swojego życia) oraz negatywny (gdy czuję się źle, bo czegoś nie mam) oraz zawiść, która powoduje chęć dyskredytacji podmiotu zawiści (czyli tego, który ma to, co ja bym chciał)
projekcja własnych cieni – powstaje z braku akceptacji dla określonej części własnej osobowości, czegoś, co usiłujemy wyprzeć – cechy, której nie chcemy zaakceptować (niekoniecznie negatywnej)
chęć wywołania zainteresowania, zwrócenia uwagi – zdobycie popularności nie przez własne zasoby, osiągnięcia lecz przez dyskredytowanie innych przez negowanie ich wartości, domniemanie bycia lepszym poprzez wytykanie czyichś błędów.

Kim właściwie jest hejter?

Jest to osoba, która z jakichś powodów nie może osiągnąć swoich celów, posiada niespełnione ambicje, osoba w jakiś sposób niezrealizowana. Dodatkowo często uważa, że „zysk” kogoś, to jego strata.

Hejter często nie potrafi trafnie zdiagnozować i regulować własnych emocji. Nie jest też świadomy tego, jakie emocje jego działanie wywołuje u innych, ani jakie zrodzi konsekwencje.

Specyficznym rodzajem hejtera jest lurker (z angielskiego lurk = przyczaić się). Taka osoba obserwuje i czerpie satysfakcję z niepowodzenia innych, ale sama nie bierze bezpośredniego udziału w hejtowaniu, ktoś inny robi za niego „brudną robotę”. Takie zachowanie można porównać do sytuacji, gdy np. w szkole wśród rówieśników ktoś publicznie dyskredytuje, poniża, bije swoją ofiarę, a inni obserwują i śmieją się z tego. Celem lurkera jest pojawienie się emocji pozytywnej wynikającej z obniżenia poziomu emocji negatywnej, gdy innej osobie przydarzyło się coś złego.

Przykład: Lurker został (według jego opinii) źle obsłużony w restauracji. W konsekwencji czyta negatywne komentarze na ten temat, co powoduje uczucie satysfakcji, że rachunek został wyrównany. Cierpienie tej osoby zostało przeniesione na inny obiekt (restauracja), a lurker odczuwa ulgę.

Co się dzieje z ofiarą hejtu?

Jakie są skutki hejtu dla jej ofiary? Można podzielić je na kilka kategorii:

Psychologiczne – obniżenie poczucia własnej wartości, zwiększone ryzyko depresji i lęków, zaburzenia odżywiania, autoagresja. Osoba hejtowana zaczyna wierzyć, że zasługuje na to, co się dzieje, że sama jest temu winna, że hejterzy mają rację.

Emocjonalne – wstyd, poczucie winy, złość, bezsilność (dlaczego nikt nie reaguje? Dlaczego to mi się dzieje?), wycofanie emocjonalne, zamknięcie się w sobie, brak zaufania do innych.

Społeczne – izolacja, brak chęci i lęk przed spotkaniami z innymi, rezygnacja z hobby, szkoły / pracy, stygmatyzacja, problemy w relacjach.

Fizjologiczne – hejt jest formą przemocy, więc i skutki są takie same jak przy ekspozycji na przemoc – podwyższone napięcie mięśniowe, podwyższony kortyzol, zaburzenia snu, problemy z koncentracją, osłabienie układu odpornościowego.

Co można zrobić będąc ofiarą hejtu?

Łatwo jest mówić komuś – nie przejmuj się. Nie słuchaj ich. Ważne, co Twoi bliscy o Tobie myślą. Ważne, że wiesz, że jest inaczej. Ważne jest to, co Ty myślisz o sobie. A co jeśli wcale nie myślisz o sobie dobrze? Co jeśli to nie wystarczy? Co, jeśli widzisz, że jesteś izolowany, obrażany i jedyne co czujesz to bezsilność, smutek i beznadzieja? Dobrze, jeśli czujesz gniew i złość, bo one napędzają do działania – szukania pomocy, wsparcia i przeciwstawiania się złu. Nie jest prosto słuchać i czuć wielokrotnie, jak bardzo „przeszkadzasz” innym w codziennym życiu i jednocześnie budować własną siłę i zmagać się z codziennością.

Dlatego nie czekaj, aż minie.

Nie czekaj, aż będzie gorzej. Nie ignoruj, jeśli wydaje się być drobny. Może prowadzić do eskalacji i poważniejszych konsekwencji.

Szukaj pomocy – wśród bliskich oraz specjalistów.

Jeśli hejt ma charakter gróźb karalnych, narusza dobra osobiste lub zawiera treści niezgodne z prawem, zgłoś na policję lub do prokuratury.

Najlepiej jest jednak budować odporność psychiczną, zanim nadejdzie czas, aby ją wykorzystać. Skorzystaj z treningu mentalnego, zbuduj swoją siłę, pewność siebie i umiejętność stawiania granic.

HEJT jest złem. Co można z nim zrobić?

Nie da się go wyeliminować z naszego życia, nad czym bardzo ubolewam. Możemy jednak:

– reagować, gdy widzimy czyjąś krzywdę

– wspierać osoby hejtowane

– od najmłodszych lat uczyć empatii, akceptacji i tolerancji „inności” drugiego człowieka

– edukować, jakie skutki może mieć hejt

– uczyć asertywnych zachowań, bo hejt często bierze się z wewnętrznego poczucia bycia gorszym i braku sprawczości.

A przede wszystkim pomyśleć, z jaką intencją chcemy wypuścić słowa z naszych ust. Czy to przyniesie coś dobrego? Jeśli nie jest dobre, prawdziwe i wiarygodne – zachowaj dla siebie.

Napisała: Karolina Sieńkowska

Jeśli chcesz umówić się ze mną na trening mentalny, wzmocnić swoją odporność psychiczną, poprawić asertywność lub odkryć siebie na nowo – zapraszam do kontaktu:

Karolinasienkowska.tm@gmail.com, tel. 663 598 215

Tu możesz wykupić sesję treningu: www.karolinasienkowska.pl

a na spotkanie umówisz się tu: https://calendly.com/karolina-sienkowska-8s0/30min?month=2025-08